⊕Pratik Etik / Praxis
"Dogruyu bilmek mi, dogruyu yapmak mi?"
Aristoteles & Kant
En Basit Tanimla
Aristoteles'in en onemli kavramlarindan biri phronesis'tir -- Turkceye "pratik akil" veya "pratik bilgelik" olarak cevrilir.
Aristoteles sunu fark etti: Teorik bilgi ile eyleme dokulen bilgelik arasinda buyuk fark vardir. Teorik bilgi: "Durustluk iyidir." (Dogrudur ama hayata gecirilmez) Pratik bilgelik: Durust olmayi gerektiren somut, zor bir anda gercekten durust davranabilmek.
Sonradan felsefede bu kavram praxis olarak genisledi: "Teori ve pratik birbirinden ayrilamaz. Bilgi, eyleme donusmuyorsa tamamlanmamistir."
Yani: Adalet hakkinda konusmak -> teori. Haksizlik karsisinda durmak -> praxis. Imani tarif etmek -> teori. Imanin davranisi donusurmesi -> praxis.
Anlayisi Kolaylastiran Sorular
Bu sorularin cevabi sizi rahatsiz ediyorsa -- dogru yerdesiniz.
"Sabirli olmaliyim" ile gercekten sabirli olabilmek arasindaki mesafeyi hissettiniz mi hic? Bu mesafe tam anlamiyla pratik etik sorusudur.
Simdiye kadar ogrendiginiz en onemli dini bilgiyi dusunun. O bilgi hayatinizda somut olarak neyi degistirdi? Hicbir seyi degistirmediyse -- o bilgi sizde praxis uretmemis demektir.
Evinizde, ailenizde, komsularinizla iliskilerinizde -- inancniz davransiniza yansiyor mu? Yoksa inanc ayri bir alan, davranis ayri bir alan mi?
NiyetNazar Baglantisi
Blok 6 -- Ta'abbud
Bu kavram NiyetNazar'te Blok 6'dir.
Ta'abbud & Ahlak blogu, metodolojinin nihai testidir.
Blok 0'dan Blok 5'e kadar yurutulen tum zihinsel, ruhani surec -- burada tek bir soruyla yuzlesir: "Davranisinda ne degisti?" Degisim yoksa surec tamamlanmamistir. Bu metodolojinin icine kodlanmis sert bir olcuttur.
Bilgi eyleme donusmeli
Iman ahlaka donusmeli
Teori + Pratik birligi
Yakin + Davranis birligi
Phronesis: Pratik bilgelik
Ta'abbud: Kulluk bilinciyle yasanmis bilgelik
Ta'abbud, pratik etigi kulluk zeminine tasir. Fark buyuktur: Aristoteles iyi insan olmak icin erdemi onerir. Ta'abbud ise Allah'in kulu olmak icin davranisi kible yapar.
Ta'abbud Sayfasini InceleFelsefe sorar.
NiyetNazar cevaplar.
Pratik Etik / Praxis: Kulluk bilinciyle muhurler